Ἀπὸ τὴν ἑρμηνεία εἰς τὸν Κανόνα τῆς Γεννήσεως (ᾠδή ε΄, τροπάριον)
Τ ρ ο π ά ρ ι ο ν.
Ἀπηνὲς ἔχθος, τὸ πρὸς αὐτὸν Δεσπότης,
Τεμὼν διαμπάξ, σαρκὸς ἐν παρουσίᾳ,
Ἶνα κρατοῦντος, ὤλεσε ψυχοφθόρου·
Κόσμον συνάπτων, ταῖς ἀΰλοις οὐσίαις·
Τιθεὶς προσηνῆ, τὸν τεκόντα τῇ Κτίσει.
Ἑ ρ μ η ν ε ί α.
Ὁ Δεσπότης, λέγει,
Χριστὸς ἐν τῇ διὰ σαρκὸς αὐτοῦ παρουσίᾳ, ἔκοψε μὲν διόλου καὶ ἀπὸ τὴν ρίζαν (τοῦτο γὰρ δηλοῖ τὸ διαμπάξ) τὸ νοερὸν μῖσος καὶ τὴν ἄσπονδον καὶ αφιλίωτον ἔχθραν, τὴν ὁποίαν εἶχον οἱ ἄνθρωποι μὲ αὐτόν, προσκυνοῦντες εἴδωλα, καὶ μὴ φυλάττοντες τὰς ἐντολάς του· ἀφάνισε δὲ τὴν ἶνα (τὴν δύναμιν) τοῦ κοσμοκράτορος καὶ ψυχοφθόρου Διαβόλου. Καὶ τὸν μὲν Κόσμον: ἤτοι τοὺς ἐν τῷ κόσμῳ ἀνθρώπους, ἤνωσε καὶ εἰρήνευσε μὲ τὰς ἀΰλους οὐσίας τῶν Ἀγγέλων, μὲ τὰς ὁποίας εἶχον πρότερον πόλεμον· μεσίτης δὲ γενόμενος Θεοῦ καὶ ἀνθρώπων, ἔκαμε τὸν Πατέρα προσηνῆ καὶ ἥμερον εἰς τὴν Κτίσιν: ἤτοι εἰς ἡμᾶς, οἵ τινες εἴμεθα ἐχθροὶ εἰς αὐτὸν καὶ πολέμιοι. Ὅθεν ἐκ τούτων ἔδειξεν ὁ Δεσπότης Χριστός, ὅτι αὐτὸς εἶναι ὁ ἄρχων τῆς εἰρήνης, καθὼς αὐτὸν ὀνομάζει ὁ Ἡσαΐας (κεφ. θ΄ 6)· καὶ αὐτὸς εἶναι ἡ εἰρήνη ἡμῶν κατὰ τὸν Ἀπόστολον· «Ὁ ποιήσας ἀμφότερα ἕν, ὁ καὶ τὸ μεσότοιχον τοῦ φραγμοῦ λύσας» (Ἐφ. β΄ 14)· διὰ γὰρ τῆς ἐνανθρωπήσεώς του εἰρήνευσε πρῶτον ἡμᾶς μὲ τὸν ἑαυτόν του, εἰρήνευσε ἡμᾶς δεύτερον μὲ τὸν Πατέρα, καὶ εἰρήνευσε ἡμᾶς μὲ τοὺς Ἀγγέλους· καθότι ἔχθραν εἴχομεν μὲ τὸν ἐνυπόστατον Λόγον τοῦ Θεοῦ, δουλωθέντες εἰς τὰ ἄλογα πάθη· ἔχθραν εἴχομεν μὲ τὸν ὑπερούσιον Νοῦν τὸν Πατέρα, ὡς λατρεύοντες ἀνοήτοις καὶ ἀψύχοις Εἰδώλοις· εἴχομεν δὲ καὶ ἔχθραν μὲ τοὺς Ἀγγέλους, διότι αὐτοὶ ἔβλεπον ἡμᾶς ἐναντίους μὲ τὸν Θεόν, καὶ προσκυνοῦντας τὴν κτῖσιν ᾶρὰ τὸν κτίσαντα.Πηγή: Ὁσίου πατρὸς ἡμῶν Νικοδήμου τοῦ Ἁγιορείτου “ ΕΟΡΤΟΔΡΟΜΙΟΝ ” . Ἔκδοσις «Ὀρθόδοξος Κυψέλη».
